Gezonde risicoperceptie essentieel voor succesvol risicomanagement

Gezonde risicoperceptie essentieel voor succesvol risicomanagement

Terug naar overzicht | | | Reageer op dit bericht

Risicoperceptie - Robert 't Hart


‘Veel organisaties in Nederland zijn zeer risicomijdend. Het kan veel voordelen opleveren als we onze 
risk appetite vergroten’, zegt Robert ’t Hart, hoofdtrainer van de training Risicomanagement Overheid & Non-profit. ‘Voor succesvol risicomanagement is het essentieel om een gezonde risicoperceptie te creëren binnen de organisatie.’

 De overheersende risicoperceptie in Nederland

‘Risicomanagement heeft in Nederland een negatieve klank. We kennen een enorme control- en afrekencultuur. In Amerika word je beloond als je een keer failliet bent gegaan, maar in Nederland ben je een loser. We accepteren geen fouten, er mag niets misgaan’, aldus Robert. ‘Gaat het toch mis, dan pak de media het massaal op en zie je een regelreflex: dit mag nooit meer gebeuren. Er worden disproportioneel veel nieuwe regels neergezet om risico’s te vermijden. De kans op die regelreflex en bijbehorende disproportionele maatregelen is bijvoorbeeld groot bij het recente eierschandaal. Volgens Robert wordt bovendien vaak vergeten te kijken wat er al gedaan wordt aan risicobeheersing en gaan we direct over op het bedenken van nieuwe beheersmaatregelen.

‘Onze risk appetite mag wel wat omhoog’, vindt Robert. ‘Je kunt niet alles voorkomen en soms is het beter om risico’s en gevolgen te accepteren. Neem bijvoorbeeld Ahold, die de helft van zijn omzet uit Amerika haalt. In het verleden staken ze veel geld in het afdekken van valutarisico’s. Het koste zoveel, dat ze daar volledig mee gestopt zijn. Als nu de dollarkoers daalt, gaat het aandeel van Ahold ook naar beneden. Alle beleggers accepteren dat risico, omdat ze zien dat het financieel ook voordelen oplevert.’

Verandering in risicoperceptie

Robert ziet wel dat de risicoperceptie van veel organisaties verandert. Er wordt meer gecommuniceerd over onzekerheden, bijvoorbeeld door Schiphol en ProRail. ‘Rijden de treinen in Nederland niet bij sneeuwval, dan klagen veel mensen. Belachelijk, in Zwitserland sneeuwt het veel vaker en daar rijden de treinen gewoon. ProRail heeft berekend dat een treinkaartje 15% duurder wordt als we dezelfde warmtewissels zouden gebruiken als in Zwitserland. Wegen de extra kosten op tegen die enkele keer dat er hier problemen ontstaan door hevige sneeuwval? Je ziet dat de maatschappij de gevolgen beter kan accepteren als je het goed uitlegt.’

Maak het zo simpel en toegankelijk mogelijk

‘Om risicomanagement succesvol te implementeren is het belangrijk dat de organisatie een gezonde risicoperceptie ontwikkelt’, aldus Robert. ‘Deelnemers van de training Risicomanagement Overheid & Non-profit worden vaak als een blokje control gezien en verzanden snel in beleid, formats en modellen in plaats van de dialoog aan te gaan.’ Om de risicoperceptie binnen een organisatie te veranderen en zo risicomanagement succesvol te implementeren zijn volgens Robert drie zaken belangrijk:

  1. Ontwikkel je visie op gebied van risicomanagementRisicoperceptie veranderen
  2. Oefen hoe je een goed verhaal kan overbrengen
  3. Ga de dialoog aan en wees creatief!

‘Maak risicomanagement leuk door het zo simpel en toegankelijk mogelijk te maken. Een deelnemer van de gemeente Utrecht heeft een prachtige infograph gemaakt waarin in een oogopslag duidelijk is wat risicomanagement voor de organisatie betekent. Als je op zo’n manier het risicomanagementproces onder woorden kan brengen, bereik je daar veel meer mee dan met een standaard risicoparagraaf in een jaarverslag. Jouw collega’s gaan anders tegen risico’s en risicomanagement aankijken en komen straks naar jou toe voor hulp.’

Durf te vragen

‘Daarnaast is het belangrijk om een kritische omgeving te creëren in plaats van een goed nieuws show’, zegt Robert. ‘Vaak beginnen we de training met een rondje proud-to-be-fout en de vraag wat het grootste risico is dat je ooit genomen hebt. Je leert veel meer van de kwetsbare verhalen dan van enorme succesverhalen. Je maakt mensen ervan bewust dat onzekerheden en missers veel positiefs kunnen brengen, dat je best risico’s kunt nemen.’

‘Wil je dat er binnen jouw organisatie anders tegen risico’s en risicomanagement wordt aangekeken, stel dan de juiste vragen’, aldus Robert. ‘Vraag niet simpelweg wat zijn de risico’s en wat ga je eraan doen? Vraag welke risico’s er zijn genomen en hoe daarmee is omgegaan. Wat is er fout gegaan en hoe kunnen we daarvan leren en ons risicomanagement optimaliseren?’

Artikel in kader van training Risicomanagement Overheid & Non-profit
Op 29 mei start een nieuwe training Risicomanagement Overheid & Non-profit. De training is bedoeld voor iedereen die nog weinig ervaring heeft met het risicomanagementproces en stappen wil zetten naar een succesvolle implementatie van risicomanagement binnen de organisatie. Wil je meer weten? Neem dan contact op met de programma manager op 088 430 10 00 | info@naris-riskacademy.nl.


Naris Risk Academy

De mogelijkheid om te reageren is bij dit bericht uitgezet